॥ श्री तन्त्रकुलज्योतिषम् ॥

मेष-प्रविष्ट − सू.सि. सायन-मेष ०° विचलन

सूर्यसिद्धान्त मूल। ईस्वी −१००००…+१००००, पद ५०० वर्ष। \ मेष-प्रविष्ट = निरयन सूर्य 0°। \ सू.सि. सायन-मेष ०° = निरयन + स्पन्दन = 0° पर हल — \ IAU Winter Solstice / आधुनिक विषुव-सायन नहीं; अतः नागर तिथि दिसम्बर से दूर जा सकती है। \ आधुनिक वास्तविक = tropical apparent λ = 0° (Meeus) · प्रालेप्टिक ग्रेगोरी। \ स्थान Ujjayinī। मकर − सू.सि. सायन-मकर २७०°

आधुनिक खगोल में शीत-अयनांत = tropical λ = २७०° — नागर ~२१–२२ दिसम्बर (प्रालेप्टिक ग्रेगोरी)। \ इस पृष्ठ का सू.सि. सायन-स्तम्भ स्पन्दन-फ्रेम है — नक्षत्रीय सूर्यगति + ±२७°/७२०० स्पन्दन; नागर तिथि दूर जा सकती है। \ सूत्र बग नहीं; परिभाषा अलग है। दोनों स्तम्भ साथ दिखाए गए हैं।

वास्तविक सू.सि. सायन-मेष ०° · चिन्हित काल

सूत्र: सायन = निरयन स्पष्ट + अयनचलन-स्पन्दन; फिर सायन = 0° पर JD हल। यह IAU/आधुनिक Winter Solstice नहीं — ग्रेगोरी कैलेंडर उष्णकटिबंधीय वर्ष पर है; सू.सि. सूर्य लगभग नक्षत्रीय + स्पन्दन, अतः नागर तिथि दिसम्बर से सितम्बर/अप्रैल तक खिसक सकती है। आधुनिक वास्तविक स्तम्भ = tropical apparent λ = 0° (Meeus) · प्रालेप्टिक ग्रेगोरी — शीत अयनान्त ~दिसम्बर रहता है। निरयन मेष-प्रविष्ट अलग घटना। चान्द्र = नागर सूर्योदय पर मास·पक्ष·तिथि। महाभारत चिह्नित।

कालमेष-प्रविष्ट (नागर)मेष-प्रविष्ट चान्द्र मास·तिथिसू.सि. सायन-मेष ०° (नागर)सू.सि. सायन-मेष ०° चान्द्र मास·तिथिआधुनिक वास्तविक · ग्रेगोरीआधुनिक चान्द्र मास·तिथिनिरयन सूर्य (सायन-क्षण)राशिनक्षत्र · चरणअयनांश · स्पन्दनविचलन
आज · २०२५अप्रैल 14 · 2025-04-14 · 05:37चैत्र कृष्ण 1 · प्रतिपदामार्च 18 · 2025-03-18 · 15:54फाल्गुन कृष्ण 4 · चतुर्थीमार्च 20 · 2025-03-20 · 14:20फाल्गुन कृष्ण 6 · षष्ठी333.77°मीन 3.77°उत्तर भाद्रपद 126.23°+26.6 दिन
वर्तमान · २०२६अप्रैल 14 · 2026-04-14 · 11:50चैत्र कृष्ण 12 · द्वादशीमार्च 18 · 2026-03-18 · 21:59फाल्गुन कृष्ण 14 · चतुर्दशीमार्च 20 · 2026-03-20 · 20:07चैत्र शुक्ल 2 · द्वितीया333.76°मीन 3.76°उत्तर भाद्रपद 126.24°+26.6 दिन

गणित-परीक्षा · पाँच बिन्दु (−१००००…+१००००)

प्रश्न: क्या सायन सूर्य = 0° सच में हल होता है, या अयनांश तिथि पर गलत लग गया?
उत्तर: हाँ — sayana = निरयन + स्पन्दन पर द्विभाजन से JD; नीचे Δ सायन−0° ≈ ० सिद्ध। नागर तिथि का दिसम्बर→अप्रैल खिसकाव बग नहीं: ग्रेगोरी ≈ उष्णकटिबंधीय वर्ष (~३६५.२४२ दिन), सू.सि. सूर्यगति ≈ नक्षत्रीय (~३६५.२५६) + स्पन्दन (±२७°/७२००) — यह फ्रेम आधुनिक विषुव-सायन नहीं। आधुनिक वास्तविक = tropical apparent λ = 0° · प्रालेप्टिक ग्रेगोरी — दिसम्बर/मार्च के पास रहता। निरयन मेष-प्रविष्ट का नागर खिसकाव अलग (और वैध) प्रश्न है।

ईस्वीनिरयन मेष-प्रविष्ट (नागर)मेष-प्रविष्ट चान्द्रसू.सि. सायन 0° (नागर)सायन-क्षण चान्द्रआधुनिक λ=0° · ग्रेगोरीअयनांश · स्पन्दनस्पन्दन (रेखीय तुलना)Δ सायन−0°Δ निरयन−0°Δ आधुनिक−0°
10000 ई.पू.दिसम्बर 17 · 10002 ई.पू. 12-17 · 16:33चैत्र शुक्ल 12 · द्वादशीदिसम्बर 24 · 10002 ई.पू. 12-24 · 20:53चैत्र कृष्ण 3 · तृतीयामार्च 24 · 10001 ई.पू. 03-24 · 00:40-7.011°-7.011° (रेखीय -157.5°)+0.0000°+0.0000°-0.0000°
5000 ई.पू.जनवरी 30 · 5001 ई.पू. 01-30 · 11:19चैत्र कृष्ण 1 · प्रतिपदाजनवरी 3 · 5001 ई.पू. 01-03 · 05:25फाल्गुन कृष्ण 4 · चतुर्थीमार्च 24 · 5001 ई.पू. 03-24 · 04:2326.899°26.899° (रेखीय -82.5°)-0.0000°+0.0000°+0.0000°
१ ई.पू.मार्च 14 · 1 ई.पू. 03-14 · 06:04चैत्र कृष्ण 5 · पञ्चमीमार्च 25 · 1 ई.पू. 03-25 · 22:18वैशाख शुक्ल 1 · प्रतिपदामार्च 21 · 1 ई.पू. 03-21 · 00:21-11.389°-11.389° (रेखीय -7.5°)+0.0000°+0.0000°+0.0000°
5000 ई.जून 2 · 5000-06-02 · 00:49चैत्र कृष्ण 9 · नवमीजून 21 · 5000-06-21 · 16:08वैशाख शुक्ल 14 · चतुर्दशीमार्च 20 · 5000-03-20 · 23:23-19.108°-19.108° (रेखीय 67.5°)+0.0000°-0.0000°-0.0000°
10000 ई.अगस्त 21 · 10000-08-21 · 19:34चैत्र कृष्ण 13 · त्रयोदशीजुलाई 28 · 10000-07-28 · 00:39चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 19 · 10000-03-19 · 06:3524.460°24.460° (रेखीय 142.5°)-0.0000°-0.0000°-0.0000°
विचलन · मेष-प्रविष्ट − सू.सि. सायन-मेष ०°−10000−7500−5000−2500०25005000750010000-33-22-110112210000 ई.पू. -7.18 दिन9500 ई.पू. -17.85 दिन9000 ई.पू. -25.21 दिन8500 ई.पू. -27.82 दिन8000 ई.पू. -25.19 दिन7500 ई.पू. -17.81 दिन7000 ई.पू. -7.13 दिन6500 ई.पू. +4.81 दिन6000 ई.पू. +15.76 दिन5500 ई.पू. +23.72 दिन5000 ई.पू. +27.25 दिन4500 ई.पू. +25.70 दिन4000 ई.पू. +19.37 दिन3500 ई.पू. +9.38 दिन3000 ई.पू. -2.43 दिन2500 ई.पू. -13.87 दिन2000 ई.पू. -22.77 दिन1500 ई.पू. -27.40 दिन1000 ई.पू. -26.86 दिन500 ई.पू. -21.25 दिन१ ई.पू. -11.68 दिन500 ई. +0.02 दिन1000 ई. +11.63 दिन1500 ई. +21.00 दिन2000 ई. +26.43 दिन2500 ई. +26.93 दिन3000 ई. +22.42 दिन3500 ई. +13.71 दिन4000 ई. +2.38 दिन4500 ई. -9.48 दिन5000 ई. -19.64 दिन5500 ई. -26.13 दिन6000 ई. -27.70 दिन6500 ई. -24.05 दिन7000 ई. -15.88 दिन7500 ई. -4.77 दिन8000 ई. +7.14 दिन8500 ई. +17.65 दिन9000 ई. +24.81 दिन9500 ई. +27.34 दिन10000 ई. +24.79 दिनवर्ष · −१००००…१०००० · ५००–५००दिन
मेष-प्रविष्ट की नागरिक तिथि — आया परिवर्तन−10000−7500−5000−2500०25005000750010000दिसम्बर 31जनवरी 30मार्च 1मार्च 31अप्रैल 30मई 30जून 29जुलाई 29अगस्त 28सितम्बर 27अक्तूबर 27नवम्बर 26दिसम्बर 2610000 ई.पू. दिसम्बर 179500 ई.पू. दिसम्बर 229000 ई.पू. दिसम्बर 268500 ई.पू. दिसम्बर 308000 ई.पू. जनवरी 47500 ई.पू. जनवरी 87000 ई.पू. जनवरी 126500 ई.पू. जनवरी 176000 ई.पू. जनवरी 215500 ई.पू. जनवरी 265000 ई.पू. जनवरी 304500 ई.पू. फरवरी 34000 ई.पू. फरवरी 83500 ई.पू. फरवरी 123000 ई.पू. फरवरी 162500 ई.पू. फरवरी 212000 ई.पू. फरवरी 251500 ई.पू. मार्च 11000 ई.पू. मार्च 5500 ई.पू. मार्च 9१ ई.पू. मार्च 14500 ई. मार्च 181000 ई. मार्च 231500 ई. मार्च 272000 ई. अप्रैल 132500 ई. अप्रैल 223000 ई. अप्रैल 303500 ई. मई 84000 ई. मई 164500 ई. मई 245000 ई. जून 25500 ई. जून 106000 ई. जून 176500 ई. जून 267000 ई. जुलाई 47500 ई. जुलाई 128000 ई. जुलाई 208500 ई. जुलाई 289000 ई. अगस्त 69500 ई. अगस्त 1410000 ई. अगस्त 21वर्ष · −१००००…१०००० · ५००–५००मास-दिन
सू.सि. सायन-मेष ०° पर सूर्य-नक्षत्र — आया परिवर्तन−10000−7500−5000−2500०25005000750010000अश्विनीभरणीकृत्तिकारोहिणीमृगशिराआर्द्रापुनर्वसुपुष्यआश्लेषामघापूर्व फाल्गुनीउत्तर फाल्गुनीहस्तचित्रास्वातीविशाखाअनुराधाज्येष्ठामूलपूर्वाषाढ़ाउत्तराषाढ़ाश्रवणधनिष्ठाशतभिषापूर्व भाद्रपदउत्तर भाद्रपदरेवतीअश्विनी10000 ई.पू. अश्विनी 39500 ई.पू. भरणी 29000 ई.पू. भरणी 48500 ई.पू. कृत्तिका 18000 ई.पू. भरणी 47500 ई.पू. भरणी 27000 ई.पू. अश्विनी 36500 ई.पू. रेवती 36000 ई.पू. उत्तर भाद्रपद 45500 ई.पू. उत्तर भाद्रपद 15000 ई.पू. पूर्व भाद्रपद 44500 ई.पू. उत्तर भाद्रपद 14000 ई.पू. उत्तर भाद्रपद 33500 ई.पू. रेवती 23000 ई.पू. अश्विनी 12500 ई.पू. भरणी 12000 ई.पू. भरणी 31500 ई.पू. भरणी 41000 ई.पू. भरणी 4500 ई.पू. भरणी 3१ ई.पू. अश्विनी 4500 ई. रेवती 41000 ई. रेवती 11500 ई. उत्तर भाद्रपद 22000 ई. उत्तर भाद्रपद 12500 ई. उत्तर भाद्रपद 13000 ई. उत्तर भाद्रपद 23500 ई. उत्तर भाद्रपद 44000 ई. रेवती 44500 ई. अश्विनी 35000 ई. भरणी 25500 ई. भरणी 46000 ई. कृत्तिका 16500 ई. भरणी 47000 ई. भरणी 17500 ई. अश्विनी 28000 ई. रेवती 28500 ई. उत्तर भाद्रपद 39000 ई. उत्तर भाद्रपद 19500 ई. पूर्व भाद्रपद 410000 ई. उत्तर भाद्रपद 1वर्ष · −१००००…१०००० · ५००–५००नक्षत्र

दीर्घ काल-सारणी · प्रति ५०० वर्ष

ईस्वीमेष-प्रविष्ट (नागर मास · दिन · वर्ष · क्षण)मेष-प्रविष्ट चान्द्र मास·तिथिसू.सि. सायन-मेष ०° (नागर मास · दिन · वर्ष · क्षण)सू.सि. सायन-मेष ०° चान्द्र मास·तिथिआधुनिक वास्तविक λ=0° · ग्रेगोरीआधुनिक चान्द्र मास·तिथिΔ नागर · ५०० वर्षΔ नागर · −१०००० सेमेष-प्रविष्ट सूर्य-नक्षत्रसू.सि. सायन-मेष ०° सूर्य-नक्षत्रनक्षत्र · ५०० वर्षनक्षत्र · −१०००० सेविचलन दिनअयनांश · स्पन्दन
10000 ई.पू.दिसम्बर 17 · 10002 ई.पू. 12-17 · 16:33चैत्र शुक्ल 12 · द्वादशीदिसम्बर 24 · 10002 ई.पू. 12-24 · 20:53चैत्र कृष्ण 3 · तृतीयामार्च 24 · 10001 ई.पू. 03-24 · 00:40आश्विन शुक्ल 9 · नवमी—+0.0अश्विनी 1अश्विनी 3——-7.18-7.011°
9500 ई.पू.दिसम्बर 22 · 9502 ई.पू. 12-22 · 01:38चैत्र कृष्ण 10 · दशमीजनवरी 8 · 9501 ई.पू. 01-08 · 22:04वैशाख शुक्ल 11 · एकादशीमार्च 24 · 9501 ई.पू. 03-24 · 11:59भाद्रपद शुक्ल 14 · चतुर्दशी+5.0+5.0अश्विनी 1भरणी 2अश्विनी → भरणीअश्विनी → भरणी-17.85-17.373°
9000 ई.पू.दिसम्बर 26 · 9002 ई.पू. 12-26 · 10:42चैत्र शुक्ल 7 · सप्तमीजनवरी 20 · 9001 ई.पू. 01-20 · 15:42वैशाख शुक्ल 2 · द्वितीयामार्च 24 · 9001 ई.पू. 03-24 · 21:45भाद्रपद कृष्ण 2 · द्वितीया+4.0+9.0अश्विनी 1भरणी 4समअश्विनी → भरणी-25.21-24.480°
8500 ई.पू.दिसम्बर 30 · 8502 ई.पू. 12-30 · 19:47चैत्र कृष्ण 4 · चतुर्थीजनवरी 27 · 8501 ई.पू. 01-27 · 15:31वैशाख कृष्ण 2 · द्वितीयामार्च 25 · 8501 ई.पू. 03-25 · 05:57भाद्रपद कृष्ण 7 · सप्तमी+4.0+13.0अश्विनी 1कृत्तिका 1भरणी → कृत्तिकाअश्विनी → कृत्तिका-27.82-27.000°
8000 ई.पू.जनवरी 4 · 8001 ई.पू. 01-04 · 04:51चैत्र शुक्ल 1 · प्रतिपदाजनवरी 29 · 8001 ई.पू. 01-29 · 09:18चैत्र कृष्ण 12 · द्वादशीमार्च 24 · 8001 ई.पू. 03-24 · 12:41श्रावण कृष्ण 11 · एकादशी-360.0-347.0अश्विनी 1भरणी 4कृत्तिका → भरणीअश्विनी → भरणी-25.19-24.460°
7500 ई.पू.जनवरी 8 · 7501 ई.पू. 01-08 · 13:56चैत्र शुक्ल 13 · त्रयोदशीजनवरी 26 · 7501 ई.पू. 01-26 · 09:25वैशाख शुक्ल 2 · द्वितीयामार्च 24 · 7501 ई.पू. 03-24 · 18:05श्रावण कृष्ण 15 · अमावस्या+4.0-343.0अश्विनी 1भरणी 2समअश्विनी → भरणी-17.81-17.337°
7000 ई.पू.जनवरी 12 · 7001 ई.पू. 01-12 · 23:00चैत्र कृष्ण 10 · दशमीजनवरी 20 · 7001 ई.पू. 01-20 · 02:11वैशाख शुक्ल 4 · चतुर्थीमार्च 24 · 7001 ई.पू. 03-24 · 22:15श्रावण शुक्ल 4 · चतुर्थी+4.0-339.0अश्विनी 1अश्विनी 3भरणी → अश्विनीसम-7.13-6.965°
6500 ई.पू.जनवरी 17 · 6501 ई.पू. 01-17 · 08:05चैत्र शुक्ल 8 · अष्टमीजनवरी 12 · 6501 ई.पू. 01-12 · 12:45चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीमार्च 25 · 6501 ई.पू. 03-25 · 01:18श्रावण शुक्ल 9 · नवमी+5.0-334.0अश्विनी 1रेवती 3अश्विनी → रेवतीअश्विनी → रेवती+4.81+4.712°
6000 ई.पू.जनवरी 21 · 6001 ई.पू. 01-21 · 17:10चैत्र कृष्ण 6 · षष्ठीजनवरी 5 · 6001 ई.पू. 01-05 · 22:52चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीमार्च 24 · 6001 ई.पू. 03-24 · 03:16श्रावण शुक्ल 13 · त्रयोदशी+4.0-330.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 4रेवती → उत्तर भाद्रपदअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+15.76+15.506°
5500 ई.पू.जनवरी 26 · 5501 ई.पू. 01-26 · 02:14चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीजनवरी 2 · 5501 ई.पू. 01-02 · 08:55फाल्गुन शुक्ल 9 · नवमीमार्च 24 · 5501 ई.पू. 03-24 · 04:15आषाढ़ कृष्ण 2 · द्वितीया+5.0-325.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+23.72+23.394°
5000 ई.पू.जनवरी 30 · 5001 ई.पू. 01-30 · 11:19चैत्र कृष्ण 1 · प्रतिपदाजनवरी 3 · 5001 ई.पू. 01-03 · 05:25फाल्गुन कृष्ण 4 · चतुर्थीमार्च 24 · 5001 ई.पू. 03-24 · 04:23आषाढ़ कृष्ण 5 · पञ्चमी+4.0-321.0अश्विनी 1पूर्व भाद्रपद 4उत्तर भाद्रपद → पूर्व भाद्रपदअश्विनी → पूर्व भाद्रपद+27.25+26.899°
4500 ई.पू.फरवरी 3 · 4501 ई.पू. 02-03 · 20:23चैत्र कृष्ण 13 · त्रयोदशीजनवरी 9 · 4501 ई.पू. 01-09 · 03:30चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 24 · 4501 ई.पू. 03-24 · 03:52ज्येष्ठ कृष्ण 10 · दशमी+4.0-317.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1पूर्व भाद्रपद → उत्तर भाद्रपदअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+25.70+25.364°
4000 ई.पू.फरवरी 8 · 4001 ई.पू. 02-08 · 05:28चैत्र शुक्ल 11 · एकादशीजनवरी 19 · 4001 ई.पू. 01-19 · 20:35फाल्गुन कृष्ण 6 · षष्ठीमार्च 23 · 4001 ई.पू. 03-23 · 02:56ज्येष्ठ कृष्ण 13 · त्रयोदशी+5.0-312.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 3समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+19.37+19.075°
3500 ई.पू.फरवरी 12 · 3501 ई.पू. 02-12 · 14:32चैत्र कृष्ण 8 · अष्टमीफरवरी 3 · 3501 ई.पू. 02-03 · 05:19चैत्र शुक्ल 13 · त्रयोदशीमार्च 23 · 3501 ई.पू. 03-23 · 01:50आषाढ़ शुक्ल 2 · द्वितीया+4.0-308.0अश्विनी 1रेवती 2उत्तर भाद्रपद → रेवतीअश्विनी → रेवती+9.38+9.213°
3000 ई.पू.फरवरी 16 · 3001 ई.पू. 02-16 · 23:37चैत्र शुक्ल 5 · पञ्चमीफरवरी 19 · 3001 ई.पू. 02-19 · 09:57चैत्र शुक्ल 8 · अष्टमीमार्च 23 · 3001 ई.पू. 03-23 · 00:45ज्येष्ठ शुक्ल 6 · षष्ठी+4.0-304.0अश्विनी 1अश्विनी 1रेवती → अश्विनीसम-2.43-2.377°
2500 ई.पू.फरवरी 21 · 2501 ई.पू. 02-21 · 08:41चैत्र कृष्ण 3 · तृतीयामार्च 6 · 2501 ई.पू. 03-06 · 05:39वैशाख शुक्ल 2 · द्वितीयामार्च 22 · 2501 ई.पू. 03-22 · 23:46ज्येष्ठ शुक्ल 8 · अष्टमी+5.0-299.0अश्विनी 1भरणी 1अश्विनी → भरणीअश्विनी → भरणी-13.87-13.520°
2000 ई.पू.फरवरी 25 · 2001 ई.पू. 02-25 · 17:46चैत्र कृष्ण 15 · अमावस्यामार्च 19 · 2001 ई.पू. 03-19 · 12:12अधि वैशाख कृष्ण 8 · अष्टमीमार्च 21 · 2001 ई.पू. 03-21 · 22:59वैशाख शुक्ल 13 · त्रयोदशी+4.0-295.0अश्विनी 1भरणी 3समअश्विनी → भरणी-22.77-22.131°
1500 ई.पू.मार्च 1 · 1501 ई.पू. 03-01 · 02:50चैत्र शुक्ल 13 · त्रयोदशीमार्च 28 · 1501 ई.पू. 03-28 · 12:21वैशाख शुक्ल 10 · दशमीमार्च 21 · 1501 ई.पू. 03-21 · 22:30वैशाख कृष्ण 1 · प्रतिपदा+4.0-291.0अश्विनी 1भरणी 4समअश्विनी → भरणी-27.40-26.594°
1000 ई.पू.मार्च 5 · 1001 ई.पू. 03-05 · 11:55चैत्र कृष्ण 10 · दशमीअप्रैल 1 · 1001 ई.पू. 04-01 · 08:27वैशाख कृष्ण 7 · सप्तमीमार्च 21 · 1001 ई.पू. 03-21 · 22:28वैशाख कृष्ण 5 · पञ्चमी+4.0-287.0अश्विनी 1भरणी 4समअश्विनी → भरणी-26.86-26.074°
500 ई.पू.मार्च 9 · 501 ई.पू. 03-09 · 20:59चैत्र शुक्ल 7 · सप्तमीमार्च 31 · 501 ई.पू. 03-31 · 03:03चैत्र कृष्ण 15 · अमावस्यामार्च 21 · 501 ई.पू. 03-21 · 23:02चैत्र कृष्ण 10 · दशमी+4.0-283.0अश्विनी 1भरणी 3समअश्विनी → भरणी-21.25-20.668°
१ ई.पू.मार्च 14 · 1 ई.पू. 03-14 · 06:04चैत्र कृष्ण 5 · पञ्चमीमार्च 25 · 1 ई.पू. 03-25 · 22:18वैशाख शुक्ल 1 · प्रतिपदामार्च 21 · 1 ई.पू. 03-21 · 00:21चैत्र कृष्ण 14 · चतुर्दशी+5.0-278.0अश्विनी 1अश्विनी 4भरणी → अश्विनीसम-11.68-11.389°
500 ई.मार्च 18 · 0500-03-18 · 15:08चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 18 · 0500-03-18 · 14:34चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 21 · 0500-03-21 · 02:27चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थी+4.0-274.0अश्विनी 1रेवती 4अश्विनी → रेवतीअश्विनी → रेवती+0.02+0.023°
1000 ई.मार्च 23 · 1000-03-23 · 00:13चैत्र कृष्ण 1 · प्रतिपदामार्च 11 · 1000-03-11 · 08:59चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 21 · 1000-03-21 · 05:19चैत्र शुक्ल 7 · सप्तमी+5.0-269.0अश्विनी 1रेवती 1समअश्विनी → रेवती+11.63+11.432°
1500 ई.मार्च 27 · 1500-03-27 · 09:17चैत्र कृष्ण 13 · त्रयोदशीमार्च 6 · 1500-03-06 · 09:14चैत्र शुक्ल 6 · षष्ठीमार्च 21 · 1500-03-21 · 08:52चैत्र शुक्ल 11 · एकादशी+4.0-265.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 2रेवती → उत्तर भाद्रपदअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+21.00+20.698°
2000 ई.अप्रैल 13 · 2000-04-13 · 18:22चैत्र शुक्ल 10 · दशमीमार्च 18 · 2000-03-18 · 08:10फाल्गुन शुक्ल 13 · त्रयोदशीमार्च 20 · 2000-03-20 · 13:01फाल्गुन शुक्ल 15 · पूर्णिमा+17.0-248.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+26.43+26.086°
2500 ई.अप्रैल 22 · 2500-04-22 · 03:26चैत्र कृष्ण 7 · सप्तमीमार्च 26 · 2500-03-26 · 05:11फाल्गुन कृष्ण 10 · दशमीमार्च 20 · 2500-03-20 · 17:44फाल्गुन कृष्ण 3 · तृतीया+9.0-239.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+26.93+26.586°
3000 ई.अप्रैल 30 · 3000-04-30 · 12:31चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीअप्रैल 8 · 3000-04-08 · 02:26फाल्गुन शुक्ल 12 · द्वादशीमार्च 20 · 3000-03-20 · 22:57माघ कृष्ण 8 · अष्टमी+8.0-231.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 2समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+22.42+22.104°
3500 ई.मई 8 · 3500-05-08 · 21:35चैत्र कृष्ण 1 · प्रतिपदाअप्रैल 25 · 3500-04-25 · 04:32चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीमार्च 21 · 3500-03-21 · 04:39माघ कृष्ण 13 · त्रयोदशी+8.0-223.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 4समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+13.71+13.480°
4000 ई.मई 16 · 4000-05-16 · 06:40चैत्र कृष्ण 14 · चतुर्दशीमई 13 · 4000-05-13 · 21:35चैत्र कृष्ण 11 · एकादशीमार्च 20 · 4000-03-20 · 10:45फाल्गुन शुक्ल 1 · प्रतिपदा+8.0-215.0अश्विनी 1रेवती 4उत्तर भाद्रपद → रेवतीअश्विनी → रेवती+2.38+2.330°
4500 ई.मई 24 · 4500-05-24 · 15:44चैत्र शुक्ल 11 · एकादशीजून 3 · 4500-06-03 · 03:22चैत्र कृष्ण 7 · सप्तमीमार्च 20 · 4500-03-20 · 17:04माघ शुक्ल 6 · षष्ठी+8.0-207.0अश्विनी 1अश्विनी 3रेवती → अश्विनीसम-9.48-9.257°
5000 ई.जून 2 · 5000-06-02 · 00:49चैत्र कृष्ण 9 · नवमीजून 21 · 5000-06-21 · 16:08वैशाख शुक्ल 14 · चतुर्दशीमार्च 20 · 5000-03-20 · 23:23माघ शुक्ल 9 · नवमी+9.0-198.0अश्विनी 1भरणी 2अश्विनी → भरणीअश्विनी → भरणी-19.64-19.108°
5500 ई.जून 10 · 5500-06-10 · 09:54चैत्र शुक्ल 7 · सप्तमीजुलाई 6 · 5500-07-06 · 13:05वैशाख शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 21 · 5500-03-21 · 05:31पौष शुक्ल 14 · चतुर्दशी+8.0-190.0अश्विनी 1भरणी 4समअश्विनी → भरणी-26.13-25.380°
6000 ई.जून 17 · 6000-06-17 · 18:58चैत्र कृष्ण 4 · चतुर्थीजुलाई 15 · 6000-07-15 · 11:52वैशाख कृष्ण 2 · द्वितीयामार्च 20 · 6000-03-20 · 11:17पौष कृष्ण 4 · चतुर्थी+7.0-183.0अश्विनी 1कृत्तिका 1भरणी → कृत्तिकाअश्विनी → कृत्तिका-27.70-26.895°
6500 ई.जून 26 · 6500-06-26 · 04:03चैत्र शुक्ल 2 · द्वितीयाजुलाई 20 · 6500-07-20 · 05:11चैत्र कृष्ण 11 · एकादशीमार्च 20 · 6500-03-20 · 16:35मार्गशीर्ष कृष्ण 7 · सप्तमी+9.0-174.0अश्विनी 1भरणी 4कृत्तिका → भरणीअश्विनी → भरणी-24.05-23.371°
7000 ई.जुलाई 4 · 7000-07-04 · 13:07चैत्र शुक्ल 14 · चतुर्दशीजुलाई 20 · 7000-07-20 · 10:08चैत्र कृष्ण 15 · अमावस्यामार्च 20 · 7000-03-20 · 21:19मार्गशीर्ष कृष्ण 12 · द्वादशी+8.0-166.0अश्विनी 1भरणी 1समअश्विनी → भरणी-15.88-15.467°
7500 ई.जुलाई 12 · 7500-07-12 · 22:12चैत्र कृष्ण 11 · एकादशीजुलाई 17 · 7500-07-17 · 16:43वैशाख शुक्ल 1 · प्रतिपदामार्च 21 · 7500-03-21 · 01:23पौष शुक्ल 1 · प्रतिपदा+8.0-158.0अश्विनी 1अश्विनी 2भरणी → अश्विनीसम-4.77-4.665°
8000 ई.जुलाई 20 · 8000-07-20 · 07:16चैत्र शुक्ल 9 · नवमीजुलाई 13 · 8000-07-13 · 03:48चैत्र शुक्ल 1 · प्रतिपदामार्च 20 · 8000-03-20 · 04:39मार्गशीर्ष शुक्ल 5 · पञ्चमी+8.0-150.0अश्विनी 1रेवती 2अश्विनी → रेवतीअश्विनी → रेवती+7.14+7.011°
8500 ई.जुलाई 28 · 8500-07-28 · 16:21चैत्र कृष्ण 6 · षष्ठीजुलाई 11 · 8500-07-11 · 00:51चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीमार्च 20 · 8500-03-20 · 06:56मार्गशीर्ष शुक्ल 9 · नवमी+8.0-142.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 3रेवती → उत्तर भाद्रपदअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+17.65+17.373°
9000 ई.अगस्त 6 · 9000-08-06 · 01:25चैत्र शुक्ल 4 · चतुर्थीजुलाई 12 · 9000-07-12 · 06:03फाल्गुन शुक्ल 8 · अष्टमीमार्च 20 · 9000-03-20 · 08:05कार्तिक शुक्ल 13 · त्रयोदशी+9.0-133.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1समअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+24.81+24.480°
9500 ई.अगस्त 14 · 9500-08-14 · 10:30चैत्र शुक्ल 15 · पूर्णिमाजुलाई 18 · 9500-07-18 · 02:21फाल्गुन कृष्ण 3 · तृतीयामार्च 20 · 9500-03-20 · 07:58कार्तिक कृष्ण 2 · द्वितीया+8.0-125.0अश्विनी 1पूर्व भाद्रपद 4उत्तर भाद्रपद → पूर्व भाद्रपदअश्विनी → पूर्व भाद्रपद+27.34+27.000°
10000 ई.अगस्त 21 · 10000-08-21 · 19:34चैत्र कृष्ण 13 · त्रयोदशीजुलाई 28 · 10000-07-28 · 00:39चैत्र शुक्ल 3 · तृतीयामार्च 19 · 10000-03-19 · 06:35कार्तिक कृष्ण 6 · षष्ठी+7.0-118.0अश्विनी 1उत्तर भाद्रपद 1पूर्व भाद्रपद → उत्तर भाद्रपदअश्विनी → उत्तर भाद्रपद+24.79+24.460°

मेष-प्रविष्ट पर सूर्य-नक्षत्र स्थिर क्योंकि राशि-द्वार निरयन 0° है। सू.सि. सायन-मेष ०° का सूर्य-नक्षत्र अयनांश-स्पन्दन (±२७° / ७२०० वर्ष) से आता-जाता है। \ नागर तिथि जूलियन (१५८२-१०-१४ तक) फिर ग्रेगोरी। श्लोक गढ़ा नहीं।

त्रिस्कन्धज्योतिर्विद आचार्य राजेश बेञ्जवाल दैवज्ञ · मूल · बीज = ०